Wortels en werkwijze Bonenstaak & Elastiek

Uitgangspunten en gedachtengoed

Mensbeeld en TA

Ik geloof in de positieve kracht van mensen. We willen als mens een positieve bijdrage leveren aan de mensheid en meer dan alleen maar gemiddeld 83 jaar overleven. Als mens willen wij lichamelijk, geestelijk en intellectueel ontwikkelen, individueel maar ook met elkaar als groep en soort.  Mensen zijn intrinsiek gemotiveerd en zijn gebaat bij doelen die uitdagend zijn. Mensen hebben soms behoefte aan veiligheid voorspelbaarheid en geborgenheid en willen graag onderdeel zijn van de groep. Ook willen mensen zich afscheiden van de groep om individueel en autonoom een herkenbare individuele bijdrage te leveren aan het geheel en daar de waardering voor voelen. Beide sociologische principes zitten in ons. Mensen deugen, per definitie en we moeten elkaar helpen om een continue eb en vloed van vertragen en versnellen te ontwikkelen om bestaande patronen die niet meer passen te doorbreken en te vervangen voor nieuwe patronen.

De transactionele analyse (TA) als psychologische stroming is een belangrijke bron van inzicht voor mij. Termen als ego-positie in transacties tussen mensen, het herhalen en doorbreken van psychologische spellen wetende dat altijd het zelfde (negatieve) resultaat ontstaat. Het beschouwen van eigen levensscripts en inzicht in de behoefte van het vrije kind in ons zijn bijzonder helpend in de analyse waarom je de dingen doet zoals je ze doet. Ook in de versnelling van de verandering zijn er veel praktische aanbevelingen in te vinden over hoe je zou kunnen leven. Het innerlijke kind dat wil spelen is een belangrijk uitgangspunt vanuit de TA en dat kunnen we soms tijdelijk kwijt raken in de “volwassen wereld”. We vervallen dan soms in manipulerende psychologische spellen die ons ogenschijnlijk controle en macht brengen maar geen geluk.

Er is een tijd van spelen, er is een tijd van samen met een taak bezig zijn als volwassenen en er is een tijd om zorgzaam te zijn als ouder. Ik gebruik de TA graag als een van de bronnen om tot inzicht in eigen gedragspatronen te komen. maar ook als houvast om aan veranderingen te werken in je overtuigingen en zo je levensscript niet lijdzaam te ondergaan maar actief te bepalen.

De beste keuzes op ieder moment

Ieder mens maakt altijd de beste keuze die hij kan maken omdat de mens optimale keuzes maakt per definitie. Ook al zien keuzes er voor de buitenwereld soms roekeloos of onbegrijpelijk uit, op dat moment in die omstandigheid is het het beste dat voorhanden was. Hieraan zit gekoppeld dat we de morele plicht hebben om ons te ontwikkelen door meer kennis en inzichten op te doen door middel van kennisoverdracht, ervaringen, evalueren, goede feedback en ons werkelijk open te stellen voor anderen door ons bijvoorbeeld socratisch op te stellen in dialoog. Maar dat vraagt ook een actieve bemoeienis op elkaar, een gestage stroom van feedback. Hierdoor zijn we in staat om steeds hoogwaardigere besluiten te nemen over ons leven en in hulpverleningssituaties soms ook voor anderen. Hiermee kunnen we de kwaliteit van onze impact op de mensheid vergroten. Het voordeel van dit inzicht en uitgangspunt is dat wanneer je dit werkelijk omarmt er geen reden meer is om te oordelen. dit is zinloos immers als iedereen optimale keuzes maakt op dat moment in die omstandigheden in die persoonlijke hoedanigheid. Uitstellen van oordelen geeft grote vrijheid in denken en communiceren. de enorme voordelen hiervan zijn evident, vooral ook in behandelaar- patiënt verhoudingen. of hulpvrager- hulpbieder.

Ethisch handelen

Centraal in mijn gedachtengoed staat ethisch handelen. Ethisch handelen is het goede doen, ook als niemand kijkt. Immanuel Kant is belangrijk in mijn overtuigingen. Ethisch handelen is dat ik mijn maxime zou kunnen willen verheffen tot algemene wet, als omschrijving van het categorisch imperatief, maar ook de andere omschrijving: Dat men zelf of via anderen de mensheid nooit slechts als middel maar tegelijkertijd altijd als doel moet beschouwen. Volgens Kant zijn dit belangrijke meetinstrumenten voor ethisch handelen.

'How ought i live' als centrale vraag vanuit de filosofie is niet altijd makkelijk om gestalte te geven in deze tijd. het vraagt vertragen alvorens te versnellen of als vorm van versnellen. in deze tijd is het niet makkelijk om zelf te bepalen hoe je wilt leven en wie je wilt zijn. de invloeden zijn enorm, de lat ligt hoog, monsters als impostersyndrome, insufficiëntiegevoelens, angst voor verlies van bestaanszekerheid leiden vaak tot een continue staat van stretch, overbelasting door interne en (vermeende) externe prestatie-eisen. Helpen terugkeren naar een unstretched self inclusief de overtuiging dat je unstretched een mooie wezenlijke bijdrage levert aan de samenleving binnen de amplitude van jouw persoonlijkheid, karakter, interne dynamiek enz is een belangrijke motivatie tot het oprichten van Bonenstaak & Elastiek.

Hoogste gedachte

Hieraan gekoppeld ben ik er van overtuigd dat we de hoogste gedachte moeten proberen te hebben over onszelf en de ander. Hoogste is in dit geval de voorstelling die je kunt maken hoe je op je best kunt zijn en hoe de ander op zijn of haar best kan zijn en daar van uit gaan in de dialoog. Er zijn allerlei redenen waarom het soms kort of langdurig niet lukt om een hoog beeld van jezelf en de ander te hebben. Negatieve ervaringen, trauma, moeten overleven, tekort aan levensmiddelen, angst, negatief zelfbeeld enz. kunnen allemaal in de weg staan. Ik ben er van overtuigd dat mensen dit willen opruimen zoveel als mogelijk om weer tot de hoogste gedachte over het zelf en over de ander te kunnen komen. Daar ligt werkelijk geluk in mijn opinie, ook in het proces daar naartoe en gecombineerd met een taak die er voor jou en mij ligt om op te pakken. Let wel, het hoogste zelf heeft niets te maken met keihard werken om een soort maximaal plaatje te creëren. Juist niet, het is een dynamische balans tussen acceptatie en waardering van het zelf in combinatie met aansprekende uitdagingen en doelen die je zelf kiest. Ik geloof in kennis en wetenschap als bron om oorzaak en gevolg te doorzien en als mogelijkheid om inzicht te vergroten rond thema’s van het leven. Maar ook in literatuur, poëzie, de kracht van het woord. Ik gebruik graag de kracht van taal in onze bijeenkomsten. 

Opdracht

De opdracht die ik in de loop van de jaren heb ontwikkeld en nagestreefd is dat ik mij in wil zetten om te ontwikkelen en anderen te helpen dit ook te doen. In zo puur mogelijke vorm in alle verschillende kleuren, met een onverdeelde kern als mens. Vanuit deze kern probeer ik anderen aan te raken met kennis, inzicht en ervaring vanuit werkelijke interesse in de ander en de eigen behoefte om mij te verbinden met anderen. De opdracht die ik zie vanuit Bonenstaak en elastiek is om individuen en groepen mensen te helpen om dichter bij het zogenaamde “unstretched self” te komen als menselijke uitgangswaarde om keuzes te maken. Stretchen is per definitie goed voor de dingen waar je in gelooft en die je waardevol vindt om voor te stretchen. In de huidige samenleving is maximale stretch, bepaald door de omgeving, een norm geworden op allerlei manieren. Dit levert stress op, burn-out, impostersyndrome, insufficiëntiegevoelens, middelenmisbruik als zelfmedicatie. We moeten dit stoppen en terug naar de waarde die wij hebben als mens in onvervormde vorm. Hierdoor treedt soms onduidelijkheid en een gebrek aan definiëring van de eigen identiteit op en de daarmee samenhangende vertroebeling van de persoonlijke waarde die je kunt hebben als mens.

Unstretched self

De centrale vraagstukken how ought i live, how ought i feel en how ought i think waar de filosofische wetenschap probeert antwoorden op te vinden staan hiermee onder druk. 1.000.000 mensen in Nederland heeft last van angst en depressiviteit, 70% leidt aan impostergedachten op de werkvloer en 40% van de jongeren gebruikt alcohol en drugs als zelfmedicatie. 

Om als mens in verschillende rollen (en vanuit het aanbod van Bonenstaak & elastiek vooral de professionele rol) hoogwaardig te kunnen functioneren is het bruikbaar om terug te gaan naar het eerder genoemde unstretched self. Om bijvoorbeeld van daar uit een team op te bouwen, weer in contact te komen met je kerntalenten, de waarden die je hebt en het gedag te gaan vertonen dat daar bij hoort. Kennisdeling, kunst, natuur, wetenschap, zelfonderzoek zijn bijvoorbeeld onderdelen die daar bij kunnen helpen. Ik heb door studie, levenservaring, en het doen van onderzoek veel mogelijkheden vanuit verschillend invalshoeken gevonden om richting te geven aan persoonlijke, professionele ontwikkeling van individu en groep. 

ik hoop dat we iets voor jou kunnen betekenen.

Marco Braam, 

Oprichter Bonenstaak & Elastiek